Borstontsteking en verstopping

Borstontsteking. Je hebt er vast wel over gehoord en als je pech hebt, het ook aan den lijve ondervonden. Hoe ontstaat nu een borstontsteking, wat kun je eraan doen en hoe kun je het voorkomen? 

Wat is het?

Een gevoelige of pijnlijke harde plek of schijf in de borst kan een verstopt melkkanaal zijn. De huid kan rood zijn en warm aanvoelen.
Er is prake van een borstontsteking als deze symptomen samengaan met verhoging of koorts en een grieperig gevoel.

Van verstopt melkkanaal tot borstontsteking

Een borstontsteking begint vaak met een verstopt melkkanaaltje. Het melkkanaaltje en de melkklieren achter de verstopping raken overvol. De druk binnenin de borst wordt steeds hoger doordat er steeds meer melk niet wegkan. Als de druk te hoog wordt kunnen kleine hoeveelheden melk door de cellen die de kanalen bekleden heen sijpelen in het omringende borstweefsel. Dit weefsel raakt geïrriteerd: er onstaat pijn, zwelling, roodheid en warmte van het aangedane gebied.
Als er geen maatregelen worden genomen om de verstopping te verhelpen, kan er een onsteking ontstaan op de plaats waar de melk in het omringende borstweefsel is gesijpeld. Dan heb je dus een borstonsteking.

Oorzaken

Een verstopt melkkanaaltje is meestal het gevolg van het niet regelmatig en voldoende legen van de borst.
Een verstopt melkkanaal kan ook worden veroorzaakt door allerlei mechanische oorzaken, zoals een te strakke beha, een vinger op de borst om het neusje vrij te houden of de banden van een babydrager, maar ook wanneer je bijvoorbeeld een gewone beha omhoogtrekt bij het voeden.
Als je tepelkloven hebt loop je meer kans op een borstonsteking. Via de kapotte huid van de tepel kan een bacterie de borst binnendringen. Ook ben je met pijnlijke tepels geneigd minder vaak te voeden, waardoor ophoping van melk ontstaat. De oorzaak van pijnlijke tepels (verkeerd aanleggen of drinken aan de borst) kan er ook de oorzaak van zijn dat de borst niet goed leeg wordt gedronken: een dubbel risico.
Wanneer je niet zelf kunt voeden (en onvoldoende tijd hebt om te kolven of problemen hebt met de toeschietreflex), vermoeid of gestresst bent of last van bloedarmoede hebt, loop je een hoger risico op het krijgen van borstontsteking.

Behandeling

Wanneer je merkt dat je last hebt van rode plekken op de borst, een harde, zere plek in de borst, een lamlendig gevoel en verhoging (tot 38,4 ºC), zijn de volgende maatregelen nodig om erger te voorkomen:

  • Regelmatig de borst goed legen door te voeden of af te kolven, bijvoorbeeld 8 tot 12 keer per dag bij een baby die nog geen bijvoeding krijgt;
  • De pijnlijke kant afkolven als de baby deze niet voldoende heeft geleegd;
  • De borst masseren (met de vingertoppen masseren en druk uitoefenen op de borst en de harde plek, wanneer de baby pauzeert bij het drinken);
  • Leg je baby met zijn kinnetje in de richting van de ontstoken plek aan;
  • Eventueel de huisarts om een ontstekingsremmer vragen.

Doorvoeden noodzakelijk!

Doorvoeden aan beide borsten is goed en noodzakelijk. Als je plotseling stopt met voeden, blijft de melk in de borsten en wordt de ontsteking erger. Ook het risico op een borstabces (een ingekapselde ontsteking) wordt daarmee vergroot.
Wanneer je baby aan de borst drinkt, zorgt hij ervoor dat de bloedvaten in de borst zich verwijden waardoor de bloedstroom in het gebied wordt geactiveerd. De melkstroom zorgt ervoor dat eventuele schadelijke stoffen als het ware uit de kanalen worden gespoeld. Je baby ondervindt hiervan geen schade: hij is waarschijnlijk al blootgesteld aan eventuele bacteriën en ontvangt via je melk antistoffen hiertegen.
Als je baby de ontstoken borst weigert, of het voeden aan die kant je te pijnlijk is kun je de borst ook afkolven. Wanneer pijn de toeschietreflex tegenhoudt kun je eerst aan de gezonde borst aanleggen en wanneer de melk stroomt wisselen van borst en goed laten leegdrinken.

Huisarts

Wanneer er ondanks dat je maatregelen neemt binnen 8 tot 24 uur geen verbetering optreedt of de situatie zelfs verergert neem dan contact op met de huisarts.  Waarschijnlijk krijg je antibiotica voorgeschreven. Vertel altijd dat je borstvoeding geeft, zodat je een antibioticum krijgt voorgeschreven dat samengaat met borstvoeding.

Voorkomen

Een verstopt melkkanaal en een borstontsteking hebben altijd een oorzaak.  Ga bij jezelf na wat die oorzaak zou kunnen zijn. Overleg eventueel met een LLL-leidster. Als je de oorzaak achterhaalt en op de juiste manier ingrijpt, kan het ontstekingsproces sneller worden gestopt. En je kunt herhaling voorkomen.