Zodra je met het zelf voeden van je baby begint, realiseer je je dat er aan deze periode ook weer een einde komt. Lang voeden - meer dan zes maanden - is iets wat steeds meer voorkomt. Het biedt ook vele voordelen; voor jezelf èn voor je kindje.

Er aan of er af 

Als je een baby aan de borst hebt kun je je waarschijnlijk niet voorstellen hoe het is om een peuter aan de borst te hebben. Omgekeerd is het zo, dat je je nauwelijks meer voor kunt stellen hoe het was toen je peuter een baby was.

Naarmate je kindje ouder wordt zal zijn drinkgedrag veranderen. Ergens rond de zes maanden zal hij vaste voeding gaan eten. In het begin weinig, maar naarmate hij ouder wordt zal het steeds meer worden. Je zult ook merken dat je oudere baby minder geïnteresseerd is in de borst. Als je niet langer dan een jaar borstvoeding wilt geven, kun je mooi gebruik maken van de periode die zo tussen de negen en elf maanden valt. Op deze leeftijd zijn kinderen bijzonder geïnteresseerd in hun omgeving en alles wat ze daar kunnen beleven. Ze zijn gemakkelijk van de borst af te leiden met een spelletje, een boekje, een knuffel, een hapje of een drankje.

Rond de leeftijd van een jaar gunnen baby's zichzelf weinig tijd om te eten. Juist dan is borstvoeding een gezond extraatje, dat er voor zorgt dat je baby voldoende voedingsstoffen binnen krijgt als hij weinig andere dingen eet. Ook emotioneel, als er in de wereld van de peuter veel verandert, omdat hij zich zo snel ontwikkelt, is borstvoeding een veilig en vertrouwd iets; een soort haven waar je steeds in terug kunt komen. Zo is voor de peuter de moederborst een goede uitvalsbasis om de wereld te verkennen.

Het blijkt ook zo te zijn dat, wanneer de baby ouder wordt, de samenstelling van de borstvoeding dusdanig verandert dat er meer afweerstoffen in komen die je peuter beschermen tegen allerlei bacteriën die hij binnen krijgt als hij op ontdekkingstocht gaat.

Een reden om lang te voeden kan ook zijn dat je kindje vaste voeding slecht verdraagt vanwege overgevoeligheid of een allergie. Dan is borstvoeding een geweldige voedingsbron en een goede bescherming; het biedt je peuter alle tijd die hij nodig heeft om langzaam naar vaste voeding toe te groeien. Want zolang hij blijft drinken aan de borst blijven jouw borsten de melk maken die nog steeds is afgestemd op jouw kindje.

Meer dan voeding

Borstvoeding is een ideaal troostmiddel. Als je peuter is gevallen of zich heeft gestoten of het gewoon moeilijk heeft met de wereld om zich heen, is het heerlijk om even terug te komen voor een opwekkende dronk.
Een zieke peuter wil dikwijls niet eten en niet drinken. Dan kan het een uitkomst zijn als je nog borstvoeding geeft. Hij krijgt via de borstvoeding antistoffen binnen, het nodige vocht en de hoeveelheid voeding die er voor zorgt dat hij niet al te veel verzwakt. Vaak is borstvoeding het enige wat de maag of de darmpjes van een peuter verdragen als hij spuugt of diarree heeft.
Peuters hebben veel behoefte aan huidcontact en doordat ze zo druk bezig zijn is dat iets wat er snel bij inschiet. Borstvoeding garandeert dat je huidcontact hebt op een heel speciale manier. Een peuter voeden is ook erg gezellig, hij kan zo vol overgave laten merken dat hij het heerlijk vindt. Het is fijn om het kind wat in rap tempo bezig is groot te worden te koesteren in je armen.
De bijzondere borstvoedingsrelatie die je bent begonnen na de geboorte hoeft niet op een vastgesteld tijdstip te eindigen. Je kunt er de tijd voor nemen die jullie samen nodig hebben. Zoals lopen niet wordt geleerd binnen een van tevoren gepland schema en tijdpad, zo hoeft het zuigen aan de borst niet te worden afgebouwd binnen een bepaald aantal maanden. Is het de eerste tijd zo dat de moeder borstvoeding aanbiedt, naarmate de baby ouder wordt en in een peuter verandert zal het zo worden dat hij er zelf om vraagt. In de loop van de tijd zal de behoefte om een slokje te drinken vanzelf afnemen, tot je op een keer ontdekt dat hij een hele dag niet heeft gedronken. Of een andere keer de hele nacht heeft doorgeslapen. Naarmate de tijd vordert en je kindje groeit zal jullie relatie veranderen en uiteindelijk is je kind de moederborst ontgroeid.

Natuurlijk

Wanneer je kindje de borst zal ontgroeien, kun je moeilijk van tevoren zeggen als je het op zijn beloop laat. Wat je wel kunt zeggen is dat op het moment dat het voorbij is jullie waarschijnlijk allebei met vreugde en voldoening terug kunnen kijken en dat je geen of weinig spijt hebt dat het voorbij is. Net zo min als je spijt hebt dat hij uit zijn ledikantje is gegroeid en niet meer kruipt maar loopt. Het is een natuurlijk proces; er komt op een natuurlijke manier een eind aan.
Wanneer je lang voedt en gewend bent om de borst te geven wanneer je kind erom vraagt kan bij het ouder worden ongemerkt de situatie ontstaan dat borstvoeding een gewoonte wordt in plaats van de vervulling van een behoefte. Op het moment dat je tot die ontdekking komt, kan het je moeite kosten om dit terug te draaien. Het is echter niet in het belang van het kind om de borst op die manier te gebruiken en evenmin in het belang van de moeder.
Er zullen ook zeker momenten zijn waarop het bijzonder ongelegen komt als je peuter wil drinken. Probeer van tevoren te voeden en hem af te leiden als het niet uitkomt. Met een oudere peuter kun je afspraken maken.
Wat heel handig is, is een ‘codenaam’ voor het woord borst. Als je buitenstaanders om je heen hebt en je peuter vraagt of hij aan de borst mag drinken weet iedereen wat hij bedoelt. Als hij vraagt om ‘kant’ of ‘mama-ja’ weet niemand waar hij het over heeft.

Moeder 

Voor jou als moeder helpen de hormonen die vrijkomen zolang je borstvoeding geeft om een relaxte moeder te zijn.
Er zijn nog meer voordelen te noemen die gelden als je peuter nog borstvoeding krijgt:
• je kunt je peuter snel weer in laten slapen als hij 's avonds wakker wordt;
• 's middags kan een ferme slok uit moeders borst precies de benodigde energie leveren om te zorgen dat hij niet hoeft te slapen;
• of het zorgt dat hij juist wel in slaap valt en vervolgens zo uitgerust is dat je hem tot laat op kunt houden.

Lang voeden past de mens als wezen. Het duurt relatief lang voor wij volwassen zijn, dus hebben wij voor een optimale ontwikkeling ook relatief lang moedermelk nodig. Niettemin, kan het zijn dat je als moeder helemaal niet gelukkig bent met het idee dat je een peuter aan de borst hebt of zult hebben.
Je vraagt je misschien af of een kind dat zolang bij de moeder drinkt niet veel te afhankelijk blijft van zijn moeder; vooral uit je omgeving kun je zulke opmerkingen krijgen. Borstvoeding en de bijbehorende hechte relatie is een solide basis om een grote mate van zelfstandigheid te ontwikkelen. Feit is wel dat het leggen van die basis (veel) tijd kost. Misschien kunnen bovenstaande argumenten je helpen om je keus te bepalen: je kunt er ook voor kiezen om op vaste momenten te voeden, bijvoorbeeld alleen bij het naar bed gaan. Het is belangrijk dat je voor jezelf helder hebt waarom je nog steeds voedt. Jij bent verantwoordelijk voor het welzijn van je kind.

Hele wereld

Een argument wat je misschien voor ogen kunt houden: de Wereld Gezondheidsorganisatie adviseert om kinderen over de hele wereld tot in het tweede levensjaar borstvoeding (naast andere voeding) te geven. Waar je ook voor kiest: lang voeden, heel lang voeden, kort voeden of ‘gewoon’ voeden: het belangrijkste is dat jij en je gezin achter de keuze staan.

Joke Kamp, oud-LLL-leidster