In april 2006 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor het eerst in haar geschiedenis nieuwe standaarden gepubliceerd voor de groei en ontwikkeling van kinderen van 0-5 jaar.

Borstvoeding: de norm

Sinds de jaren zeventig zijn groeistandaarden in gebruik die beschrijven hoe een bepaalde groep kinderen in een bepaalde regio gedurende een bepaalde tijd groeide. Een gedeelte van deze kinderen kreeg borstvoeding, anderen kregen kunstvoeding. Met name voor borstgevoede kinderen bleken de oude groeistandaarden niet adequaat. Daarom is de WHO in de jaren negentig begonnen met een intensief onderzoek, mede mogelijk gemaakt door de Nederlandse regering, onder 8440 kinderen uit alle delen van de wereld. Deze kinderen werden geselecteerd op grond van: gezonde voedingsgewoonten (borstvoeding en gezonde andere voeding), goede gezondheidszorg en een niet-rokende moeder.

De standaarden die uit dit onderzoek zijn voortgevloeid zijn uitgebreid en omvatten zo’n 30 meetpunten. Behalve nieuwe groeicurven (gewicht/leeftijd, lengte/leeftijd en gewicht/lengte), bevatten ze bijvoorbeeld ook standaarden voor BMI/leeftijd en zes motorische ontwikkelingsmijlpalen zoals zitten en staan.

De hoofdpunten

• De nieuwe standaarden laten zien hoe ieder kind op de wereld zou moeten groeien.
• Overal ter wereld kunnen kinderen volgens deze standaarden groeien en zich ontwikkelen zolang tegemoet wordt gekomen aan hun basisbehoeften.
• De standaarden  zijn  een instrument om groei en ontwikkeling van alle kinderen  te meten, volgen en evalueren, ongeacht etniciteit, sociaaleconomische status en type voeding.
• Het groeipatroon van het borstgevoede kind is als norm gehanteerd bij het opstellen van de standaarden. Borstgevoede kinderen hebben in de eerste zes maanden een snelle gewichtstoename. Daarna vlakt de groei wat af. Rond de twaalf maanden hebben borstgevoede kinderen een lichter gewicht dan in de oude groeicurven wordt beschreven.
• De standaarden zijn een effectief instrument om obesitas in een vroeg stadium te detecteren.
• Met de nieuwe standaarden heeft iedere pleitbezorger van een gezonde groei en ontwikkeling van kinderen een krachtig instrument in handen.

Conclusie

De groei van een kind hangt nauw samen met de voeding die het krijgt. De tot nu toe gehanteerde groeicurven gingen uit van een combinatie van borst- en kunstgevoede kinderen. Bij het opstellen van de nieuwe groeistandaarden is uitgegaan van borstvoeding als norm. Borstvoeding bewerkstelligt immers niet alleen een gezonde groei, maar is ook belangrijk voor de cognitieve ontwikkeling en een goede gezondheid op de lange termijn. De kromming in de nieuwe standaarden is anders dan voorheen, met name gedurende de eerste zes maanden waarin borstgevoede baby’s snel groeien.

Tot nu toe waren groeicurven altijd beschrijvend; ze waren gebaseerd op beschrijvingen van bepaalde groepen kinderen in bepaalde gebieden gedurende een bepaalde periode. De nieuwe standaarden daarentegen schrijven de optimale groei en ontwikkeling van kinderen voor.  De nieuwe standaarden kunnen worden gedownload vanaf de website van de WHO. www.who.int/childgrowth