Natte luiers

Ruwweg zou je kunnen zeggen dat plassen erop duidt, dat de baby vocht heeft binnengekregen en ontlasting dat hij eten heeft binnengekregen. Voor baby’s wordt meestal als vuistregel aangehouden, dat zes tot acht flink natte katoenen luiers (of 4-6 wegwerpluiers) per etmaal betekent dat de baby voldoende voeding heeft binnengekregen. Dit is meestal waar, maar het gaat niet altijd op.
Een pasgeboren baby die borstvoeding krijgt, heeft maar erg weinig plasluiers. De eerste dagen na de bevalling krijgt de baby alleen colostrum. Colostrum is een zeer geconcentreerde voeding met relatief weinig water, maar veel voeding en beschermende stoffen, met name de stoffen die de darmen voorbereiden op voedselopname.

Colostrum komt in kleine beetjes tegelijk, omdat het maagje van een pasgeboren baby nog heel klein is en langzaam moet wennen aan het verwerken van voedsel. De baby krijgt dus maar kleine beetjes binnen van een voedsel dat weinig water bevat, met als resultaat: weinig urine. De eerste dag is er misschien maar één natte luier, elke volgende dag eentje meer. Als colostrum na één of twee dagen overgaat in overgangsmelk, komt er meer vocht in en komen er dus meer natte luiers (drie tot zes per dag). Als de melkproductie echt op gang komt (tussen drie en vijf dagen na de geboorte), krijgt de baby nog meer vocht binnen en zal hij zes tot acht flink natte, katoenen luiers per dag hebben of vier tot zes zware natte wegwerpluiers. Let ook op de kleur: goede urine is vrijwel kleurloos of maar heel lichtgeel gekleurd.

Ontlasting

Een pasgeboren baby heeft zwarte ontlasting. Dit is het meconium. Meconium is ontlasting die gevormd is voor de geboorte en bestaat uit resten van bestanddelen die hij met slokjes vruchtwater heeft binnengekregen en afbraakproducten van zijn stofwisseling. Colostrum heeft maar weinig afval van zichzelf, maar zorgt ervoor dat het meconium snel wordt uitgescheiden. Ongeveer in de tijd dat colostrum overgaat in overgangsmelk, gaat meconium over in overgangsontlasting en begint minder zwart en meer gelig te worden; minder stijf en plakkerig en meer zalfachtig. Als de melkproductie op gang  is, krijgt de ontlasting de vertrouwde borstvoedingkleur en -consistentie: mosterdachtig, smeuïg, soms waterig met vlokjes of klontjes en friszuur ruikend. De meeste kinderen produceren vanaf dan dagelijks meerdere keren ontlasting. Soms is het een kleine hoeveelheid, maar het kan ook tot aan de nek zitten.
Na de eerste zes weken kan de frequentie van de ontlasting verminderen tot een keer per dag of een keer in de paar dagen. Dit is geen verstopping, maar een normale variatie op het ontlastingpatroon van borstgevoede baby’s. Sommige baby's kunnen er wat kramperig van worden. In dat geval kan het helpen ze wat vaker aan te leggen; zuigen bevordert de darmperistaltiek.

Blijft de ontlasting al in de eerste dagen achter bij het normale patroon, dan kan dit betekenen dat de baby niet vaak genoeg aan de borst gaat of niet effectief aan de borst drinkt om voldoende melk binnen te krijgen en de melkproductie van zijn moeder goed te stimuleren. In dat geval is het verstandig hulp in te schakelen van een LLL-leidster of een lactatiekundige.

Sommige kinderen hebben wat onrustiger darmen en hebben vaker schuimende of anders gekleurde ontlasting. Dit hoeft niet een aanwijzing te zijn voor een tekort in de voeding, ziekte of allergie. Een kind dat te weinig of juist teveel voeding krijgt, ziek of allergisch is, heeft naast een eventuele andere luierinhoud ook altijd andere symptomen. Kijk daarom behalve naar de luiers ook naar andere factoren, zoals het gedrag, de groei en de algehele gezondheid.