Belang van borstvoeding

Zieke of gehandicapte baby’s hebben extra zorg nodig. De begeleiding van de borstvoeding komt daarbij soms op de tweede plaats, terwijl moedermelk toch van groot belang is. Zieke baby's die borstvoeding krijgen herstellen vaak sneller, geholpen door de anti-infectieve eigenschappen van moedermelk. Vaak is moedermelk de enige orale voeding die een zieke baby goed kan verdragen. Daarom is het belangrijk om de moeder te steunen en in staat te stellen haar baby borstvoeding te blijven geven. Ook bij ernstige stofwisselingsziekten zoals PKU is gedeeltelijke borstvoeding mogelijk.
Wanneer een baby gehandicapt is, kan voor de ouders het belang van borstvoeding worden overschaduwd door het verdriet, de schok en de bezorgdheid voor de gezondheid van het kindje. De zorgverlener kan de moeder helpen bij het op gang brengen en houden van de borstvoeding. Het lichamelijke contact dat hoort bij borstvoeding geven, kan de moeder helpen bij het opbouwen van de band met de baby en het accepteren van de handicap. De conditie van de baby kan aanleiding geven tot problemen met aanleggen, vooral als er sprake is van hypo- of hypertonie. Door middel van enkele eenvoudige maatregelen kan het aanleggen en drinken makkelijker worden gemaakt voor moeder en kind.

Hypertonie

Baby’s met een verhoogde spierspanning (hypertonie) overstrekken vaak tijdens het voeden waardoor het aanleggen soms moeilijk kan zijn. Een manier om het aanleggen te vergemakkelijken is door de schoudertjes van de baby in een luier wikkelen zodat zijn bovenlichaam in de foetushouding ligt. Aanleggen in de bakerhouding gaat vaak ook gemakkelijker bij hypertone baby’s.
Voeden terwijl de baby in een draagdoek ligt kan overstrekken tijdens het voeden ook helpen voorkomen. Sommige baby's met een verhoogde spierspanning klemmen hun kaken terwijl zij slikken en zij bewegen hun tong te snel. Ook kunnen zij spastische bewegingen maken met hun hoofd, mond en gezicht. De kin van de baby, of zijn hele hoofdje, kunnen ondersteund en stabiel worden gehouden door deze op dezelfde manier vast te houden als bij een baby met een te lage spierspanning.

Hypotonie

Baby’s met een te lage spierspanning (hypotonie) hebben vaak een zwakkere zuigreflex. Deze baby’s hebben meestal een vlakke, slappe tong waardoor zij de borst niet goed in de mond kunnen houden. De karakteristieke tongbeweging die ervoor zorgt dat de melk uit de borst ‘gemasseerd’ wordt, is zwak of in het geheel niet aanwezig. Het gevolg hiervan is dat de baby per zuigbeweging minder melk uit de borst haalt. De voeding zal daardoor wat langer duren en/of men zal vaker moeten aanleggen.
De zuigreflex is moeilijk aan te leren omdat het gaat om een onwillekeurige handeling. Om de zuigreflex te stimuleren kan een ervaren zorgverlener of een lactatiekundige zuigtraining geven en dit aan de moeder leren. Om de toeschietreflex te stimuleren kunnen voor het voeden warme kompressen of borstmassage worden toegepast. Als de melk gemakkelijk toeschiet, dan hoeft de baby niet veel meer te doen dan de borst in de mond houden en slikken. Daarnaast kan de moeder tijdens het voeden met de hand de melk in het mondje van de baby afkolven.

Ook bij hypotone baby's kan voeden in de bakerhouding effectiever zijn.
Wil de moeder haar baby in de madonnahouding voeden, dan kan de baby het best worden aangelegd met zijn borst tegen de buik van de moeder en zijn heupjes stevig naar de schoot van zijn moeder gedraaid. Vaak lukt het op deze manier wel om in de madonnahouding te voeden. Mocht het hoofdje teveel naar voren buigen, of de baby de borst niet lang genoeg in zijn mond kunnen houden, dan kan de moeder een voedingskussen of opgerolde handdoek gebruiken om de baby te steunen bij rug en bips. Als de baby dan stabiel ligt, kan de moeder met haar wijsvinger het kinnetje vasthouden of met haar hele hand kin en kaken ondersteunen, zodat het mondje goed om de borst sluit.